Cynnig help a chyngor

Sut allaf roi cyngor i rywun sy’n cael problemau o ganlyniad i’w defnydd o alcohol?

Yn gyntaf, dylech ddechrau trwy ddangos pryder, nid anghymeradwyaeth.

“Sylwais nad wyt ti wedi bod yn cysgu’n dda yn ddiweddar.  Beth allai fod yn achosi hyn yn dy farn di?”

“Pan fyddant yn teimlo’n unig neu’n ynysig, gall rhai pobl ddatblygu ffyrdd o ymdopi, fel yfed mwy o alcohol.  A yw hyn yn swnio’n gyfarwydd i ti?”

“Pan fyddwn yn yfed gartref, efallai y byddwn yn tywallt mwy o alcohol nag yr oeddem wedi golygu ei wneud.  A oes modd i ni gael sgwrs am fesur diodydd, a pha swm sy’n ddiogel?”

Wrth roi cyngor i rywun y gallent fod yn cael problemau o ganlyniad i’w defnydd o alcohol, byddwn yn sicrhau:

  • bod y ffactorau sy’n dylanwadu ar eu harferion yfed yn cael eu harchwilio, gallai’r rhain gynnwys arwahanrwydd, poen cronig neu bryderon ariannol
  • eich bod yn annog cred bod modd newid, gan gynnwys rhoi anogaeth er mwyn gwneud newidiadau bach (er enghraifft, dau ddiwrnod yr wythnos pan na fyddwch yn yfed alcohol, ac yfed dŵr gydag alcohol)
  • eu bod yn ceisio cyngor meddygol cyn stopio yfed alcohol neu yfed llai o alcohol os yw eu lefelau yfed yn peri niwed iddynt yn barod, ac mewn achosion o’r fath, efallai y bydd angen asesiad clinigol arnynt a chynllun dadwenwyno alcohol yn ôl y gofyn
  • annog ymddygiad cadarnhaol arall a fydd yn cynyddu’r ffactorau sy’n eu diogelu, gan gynnwys bwyta’n iach a pharhau i fod yn egnïol
  • eich bod yn rhoi cymaint o wybodaeth ag y bo modd er mwyn cynorthwyo’r unigolyn i wneud dewisiadau iachach – gallwch weld nifer o adnoddau ar ein gwefan sy’n gallu helpu gyda hyn, megis cyngor ynghylch yfed yn ddoeth, canllawiau a argymhellir a ble i gael help
  • yr archwilir unrhyw rwystrau y gallent fod yn eu hatal rhag newid eu hymddygiad, er enghraifft, a oes angen iddynt gael help er mwyn mynychu apwyntiadau?
  • pan fo modd, ac os bydd yr unigolyn yn cytuno bod modd i chi ymweld â nhw yn eu cartref, bydd hyn yn cael gwared ar unrhyw rwystrau ar eu cyfer, megis anawsterau gyda symudedd a phryderon ynghylch stigma
  • cynhelir asesiad risg a rhoddir sylw i unrhyw beryglon baglu a thân o gwmpas y cartref, ac mewn rhai ardaloedd, mae modd i wasanaethau Tân ac Achub gynnal archwiliadau Diogelu rhag Tân
  • byddwch yn trefnu eu bod yn cael archwiliad iechyd meddygol/deintyddol
  • ymgysylltu â’u teulu neu eu cylch cymorth (gyda chaniatâd yr unigolyn) er mwyn ceisio help ac anogaeth ychwanegol
  • byddwch yn archwilio meysydd eraill o’u bywyd, gan geisio cynyddu gweithgarwch a chynhwysiant cymdeithasol, er enghraifft, beth yw eu diddordebau, pa gryfderau a sgiliau sydd ganddynt?

Lleihau Niwed

Mewn rhai achosion, ni fydd pobl yn barod i wneud newidiadau, a’r flaenoriaeth i chi fel y gweithiwr proffesiynol/ gweithiwr rheng flaen fydd eu cadw mor ddiogel ag y bo modd, gan leihau’r risg gymaint ag y bo modd pan fyddant yn parhau i yfed.  Yr enw cyffredin am hyn yw ‘lleihau niwed’.

Os bydd arferion yfed unigolyn yn parhau neu os bydd yn peri mwy o broblemau, ac nid ydynt yn teimlo’n barod i wneud newidiadau, gallwch:

  • gyfeirio at ymarferwr iechyd neu wasanaeth arbenigol alcohol lleol
  • eu cynorthwyo i fynychu apwyntiadau
  • cysylltu â’r gwasanaeth arbenigol alcohol er mwyn archwilio’r angen am asesiad llawnach o’r anghenion ac unrhyw feddyginiaeth cymorth posibl sy’n ofynnol, megis thiamine
  • nodi anghenion nas bodlonir, pan fyddwch yn dod ar eu traws, gan archwilio sut i roi sylw i’r rhain gyda’r unigolyn
  • ystyried trefnu bod yr unigolyn yn cael eu hasesu gan arbenigwr iechyd meddwl os ydych yn pryderu am eu galluedd meddyliol

Mae modd i chi ddysgu mwy am alcohol a heneiddio ar ein tudalen hyfforddiant.

  • Alcohol Learning Centre

    Rhagor o wybodaeth am sut i gychwyn y sgwrs ynghylch alcohol.

  • Blue Light Manual

    Mae modd gweld adnodd da iawn ar gyfer gweithwyr y maent yn cynorthwyo pobl sy'n parhau i yfed neu nad ydynt yn barod i wneud newidiadau neu nad oes modd iddynt wneud newidiadau