Ymateb

Sut ddylwn i ymateb i sefyllfa pan fydd rhywun yn cael problemau o ganlyniad i’w defnydd o alcohol?

Yn gyntaf, dylech ddechrau trwy ddangos pryder, nid anghymeradwyaeth

“Rydw i’n sylwi nad wyt ti wedi bod yn cysgu mor dda yn ddiweddar. Beth allai fod yn achosi hyn yn dy farn di?”

“Pan fydd rhai pobl yn teimlo’n unig neu ar wahân, efallai y byddant yn datblygu ffyrdd o ymdopi megis yfed mwy o alcohol. A yw hyn yn swnio’n gyfarwydd i ti?”

“Pan fyddwn yn yfed gartref, efallai y byddwn yn tywallt mwy o alcohol nag y dylem. A oes modd i ni gael sgwrs am fesur diodydd, a pha swm sy’n ddiogel?”

  • Dylech sicrhau bod y ffactorau y tu ôl i’w harferion yfed yn cael eu harchwilio. Gallai’r rhain gynnwys unigrwydd, poen cronig neu bryderon ariannol
  • Dylech annog cred bod modd newid. Gall hyn gynnwys anogaeth i wneud newidiadau bach (er enghraifft, dau ddiwrnod yr wythnos lle na fyddant yn yfed alcohol ac yfed dŵr gydag alcohol)
  • Mewn rhai achosion, efallai y bydd yr unigolyn eisoes yn yfed ar lefel sy’n achosi niwed iddynt (fel yfed bob dydd), felly mae’n hanfodol ceisio cyngor meddygol cyn stopio yfed alcohol neu ostwng y cyfanswm y maent yn ei yfed. Yn yr achosion hyn, efallai y bydd angen asesiad clinigol arnynt ac yn ôl y gofyn, proses ddadwenwyno rhag alcohol.
  • Dylech annog ymddygiad cadarnhaol arall a fydd yn cynyddu eu ffactorau diogelu. Mae hyn yn cynnwys bwyta’n iach a pharhau i fod yn egnïol
  • Ceisiwch roi cymaint o wybodaeth ag y bo modd er mwyn cynorthwyo’r unigolyn i wneud dewisiadau iachach – mae modd i chi weld nifer o adnoddau ar y wefan hon, y maent yn gallu helpu gyda hyn, fel ein cyngor ynghylch yfed yn ddoeth, canllawiau a argymhellir  a ble i gael help.
  • Archwiliwch unrhyw rwystrau y gallai fod yn eu hatal rhag newid eu hymddygiad. Er enghraifft, a oes angen help arnynt i fynychu apwyntiadau
  • Pan fo modd, ac os bydd yr unigolyn yn cytuno, dylech ymweld â nhw yn eu cartref. Yn aml, bydd llai o stigma wrth geisio help os na fydd yr unigolyn yn teimlo bod yn rhaid iddynt fynychu ‘canolfan’. Yn ogystal, mae hyn yn golygu na fydd unrhyw rwystrau megis symudedd gwael yn rhwystro’r unigolyn rhag cael help
  • Dylech gynnal asesiad risg a rhoi sylw i unrhyw beryglon baglu a pheryglon tân o gwmpas y cartref. Mewn rhai ardaloedd, mae modd i wasanaethau Tân ac Achub gynnal archwiliadau Diogelu rhag Tân
  • Dylech drefnu eu bod yn cael archwiliad iechyd corfforol/deintyddol.
  • Dylech ymgysylltu gyda’u teulu neu eu cylch cymorth (ar ôl sicrhau caniatâd yr unigolyn) er mwyn ceisio anogaeth a help ychwanegol
  • Dylech archwilio meysydd eraill yn eu bywyd a cheisio chynyddu eu gweithgarwch cymdeithasol a’u cynhwysiant. Er enghraifft, beth yw eu diddordebau, pa gryfderau a sgiliau sydd ganddynt?

Lleihau Niwed

Mewn rhai achosion, ni fydd pobl yn barod i wneud newidiadau, a’r flaenoriaeth i chi fel y gweithiwr proffesiynol/ rheng flaen yw ceisio eu cadw mor ddiogel ag y bo modd, a lleihau’r risg gymaint ag y bo modd pan fyddant yn parhau i yfed. Yr enw cyffredin am hyn yw ‘lleihau niwed’.

Os bydd arferion yfed unigolyn yn parhau neu os bydd yn achosi mwy o broblemau, ac nid ydynt yn teimlo’n barod i wneud newidiadau, mae modd i chi

  • Eu cyfeirio at ymarferwr iechyd neu wasanaeth arbenigol lleol ar gyfer alcohol
  • Eu cynorthwyo i fynychu apwyntiadau
  • Cysylltu gyda’r gwasanaeth arbenigol ar gyfer alcohol, er mwyn archwilio’r angen am asesiad mwy llawn o’u hanghenion, ynghyd ag unrhyw feddyginiaeth cymorth posibl sy’n ofynnol, megis thiamin
  • Pan fyddwch yn dod ar draws unrhyw anghenion nas bodlonir, dylech wneud nodyn ohonynt gan archwilio gyda’r unigolyn sut y mae modd rhoi sylw i’r rhain
  • Os ydych yn pryderu am eu capasiti meddyliol, dylech ystyried trefnu bod arbenigwr iechyd meddwl yn cynnal asesiad ohonynt

Mae modd gweld adnodd da iawn ar gyfer gweithwyr y maent yn cynorthwyo pobl sy’n parhau i yfed neu nad ydynt yn barod i wneud newidiadau neu nad oes modd iddynt wneud newidiadau, trwy droi at

I ddysgu mwy am alcohol a mynd yn hŷn, gallwch gwblhau ein modiwl hyfforddiant ar-lein hefyd, y mae modd troi ato trwy’r tab hyfforddiant ar y wefan hon