Alcohol A Mynd Yn Hŷn

Pam bod alcohol a mynd yn hŷn yn fater

Mae maint ein poblogaeth sy’n heneiddio yn cynyddu, wrth i bobl fyw bywyd hirach nag o’r blaen

Ymhen deng mlynedd yn unig, erbyn 2025, bydd 19% yn fwy o bobl y maent yn 65 oed a throsodd, a 40% yn fwy o bobl 85 oed a throsodd yn y DU (ONS, 2012)

“Mae gan fyw yn hirach y potensial i gynnig cyfle aruthrol i unigolion a chymdeithas. Ond yn ogystal ag ychwanegu blynyddoedd i fywyd, mae angen i ni sicrhau ein bod yn ychwanegu bywyd i flynyddoedd – gan ein galluogi i gyd i fwynhau bywyd da pan fyddwn yn hŷn” Centre for Ageing Better, 2015

Er y bydd nifer ohonom yn parhau i fyw bywyd annibynnol a manteisio ar strwythurau cymorth da yn ystod ein blynyddoedd diweddarach, efallai y bydd rhai yn cael ychydig yn fwy o anhawster. Mae mynd yn hŷn a henaint yn gysylltiedig gyda nifer o newidiadau a cholledion mewn bywyd, y mae modd iddynt arwain at neu gynyddu problemau sy’n ymwneud ag alcohol. Amcangyfrifir y bydd 1 o bob 3 oedolyn dros 65 oed y mae ganddynt broblem gydag alcohol, wedi datblygu’r broblem hon yn nes ymlaen yn ystod eu bywyd. Mewn arolwg a gynhaliwyd gan Yfed yn Gall, Heneiddio’n Dda yn ddiweddar, gwelwyd bod y rhesymau yr adroddir amdanynt amlaf dros yfed mwy yn cynnwys ymddeol, profedigaeth, colli diben, llai o gyfleoedd i gymdeithasu a newid mewn amgylchiadau ariannol.

Darparu cymorth

I rai oedolion y maent dros 50 oed, efallai eu bod wedi bod yn yfed alcohol ar lefel risg uwch ers cryn amser, ond wrth iddynt fynd yn hŷn, mae hyn yn gallu dechrau achosi hyd yn oed yn fwy o broblemau cymhleth y maent yn effeithio ar eu hiechyd a’u lles. Efallai y bydd gofyn iddynt gael help gan nifer o wahanol asiantaethau ac mae’n bwysig bod eu hoedran ac effeithiau defnydd alcohol ar eu hiechyd yn cael ei ystyried wrth ddarparu cymorth.

Stigma sy’n gysylltiedig gyda defnyddio alcohol

Mae’n destun pryder bod ein harolwg Yfed yn Gall, Heneiddio’n Dda wedi darganfod bod cryn dipyn o stigma a chywilydd yn gysylltiedig gyda defnyddio alcohol ymhlith y boblogaeth dros 50 oed.

Mae dros hanner (51%) y bobl y maent yn 50 oed neu’n hŷn yn y DU yn credu mai’r bobl y mae ganddynt broblemau alcohol eu hunain sydd ar fai.

Ni fyddai 26% o bobl y maent yn 50 oed a throsodd a 29% o bobl y maent yn 65 oed a throsodd yn dweud wrth rywun os byddai ganddynt broblem sy’n ymwneud ag alcohol

Ni fyddai 23% o bobl y maent dros 50 oed yn gwybod ble i gael help neu gyngor os byddent yn cael problemau gyda’u defnydd o alcohol

Y risg a ddatgelir yn y canfyddiadau uchod yw y gallai pobl dros 50 oed fod yn teimlo nad oes modd iddynt ddweud wrth unrhyw un am eu harferion yfed, ac wrth i amser fynd yn ei flaen, y gallent fynd yn fwyfwy ar wahân ac mewn perygl o ddioddef niwed.

Gwybodaeth am y canllawiau a argymhellir

Yn ogystal, ceir diffyg ymwybyddiaeth sylweddol ymhlith poblogaeth y bobl dros 50 oed am derfynau alcohol a argymhellir, ac nid oes modd i dri chwarter ohonynt nodi’r rhai cywir.

Heb wybodaeth am y terfynau alcohol a argymhellir ac ynghylch yfed mewn ffordd sy’n peri llai o risg, efallai na fydd pobl hyd yn oed yn ymwybodol o’r swm y maent yn ei yfed, a’r niwed posibl y mae hyn yn ei achosi.

Adnabod ac ymateb

Wrth weithio mewn cymuned, lleoliad tai, gofal iechyd neu ofal cymdeithasol, chi fydd y cyswllt cyntaf yn aml gydag unigolyn y mae eu harferion yfed yn peri problemau. Gallai’ch rôl chi fod yn hanfodol wrth eu cynorthwyo i gael y wybodaeth a’r help y mae angen iddynt ei gael. Mae’n bwysig bod modd i chi adnabod ac ymateb pan fydd rhywun yn cael problemau gyda’u defnydd o alcohol. Fodd bynnag, ar gyfer rhai staff a gweithwyr proffesiynol y rheng flaen, mae hwn yn bwnc anodd i’w godi ac efallai y byddant yn teimlo y bydd cychwyn y drafodaeth ynghylch arferion yfed alcohol yn pechu rhywun. Ein nod yw eich helpu chi i “gychwyn y sgwrs“ a phan fyddwch yn gwneud hynny, i roi’r cyngor cywir.

Felly pam bod modd i alcohol achosi mwy o broblemau wrth i ni fynd yn hŷn?

Mae’r ateb i’r cwestiwn hwn yn dod dan nifer o feysydd

Corfforol

  • Law yn llaw gyda rhychau a gwallt gwyn, mae’n ffaith bod cyhyrau yn cael eu disodli gan floneg corff wrth i ni fynd yn hŷn. Ni chaiff alcohol ei ddwyn i mewn i floneg y corff mor dda ag y caiff ei ddwyn i mewn i gyhyr, felly, mae crynodiad yr alcohol yn y gwaed yn uwch pan fyddwn yn hŷn, sy’n golygu ein bod yn fwy agored i effeithiau alcohol
  • Wrth i ni fynd yn hŷn, ni allwn fetaboleiddio a rhyddhau alcohol gystal, ac rydym yn arbennig o agored i effeithiau alcohol ar yr ymennydd.
  • Un o effeithiau alcohol yw colli cydsymudiad. Gallai’r ffaith hon, ynghyd â llai o gydbwysedd a symudedd yn gyffredinol wrth i ni fynd yn hŷn, arwain at fwy o anafiadau a chwympiadau.
  • Mae camddefnyddio alcohol yn gallu gwaethygu neu gyflymu datblygiad cyflyrau y maent yn gysylltiedig gyda heneiddio (megis amhariad gwybyddol, pwysedd gwaed uchel/gorbwysedd)
  • Wrth i ni heneiddio, mae’n fwy tebygol y byddwn yn cael gwahanol bresgripsiynau. Mae modd i alcohol ryngweithio mewn ffordd negyddol trwy leihau neu ddwysáu effaith meddyginiaethau.
  • O ganlyniad i rai o’r rhesymau uchod, gallai heneiddio gynyddu’r tebygolrwydd y bydd rhywun yn dioddef niwed, hyd yn oed os byddant yn yfed o fewn y canllawiau a argymhellir

Iechyd seicolegol ac iechyd meddwl

  • Fel y mae’n harolwg wedi dangos, gallai pobl dros 50 oed fod yn fwy tebygol o guddio problem gydag alcohol, ac yn llai tebygol o ofyn am help oherwydd lefelau uchel cywilydd ac annifyrrwch. Efallai bod agwedd o fewn y genhedlaeth hŷn o beidio rhannu problemau personol ac o gynnal balchder.
  • Efallai y bydd rhai pobl yn cael anhawster gyda’r broses heneiddio, ac mae hyn yn gallu arwain at iselder. Yn ein hastudiaeth Yfed yn Gall, Heneiddio’n Dda, dywedodd 36% o’r rhai y nodwyd eu bod yn yfwyr risg uchel (yfwyr trwm) eu bod yn yfed oherwydd eu bod yn teimlo’n isel. O blith y rhai a oedd wedi dechrau yfed mwy dros y blynyddoedd diwethaf, gwnaeth 20% o’r rhai a holwyd nodi bod colli diben mewn bywyd yn rheswm.

Newidiadau mewn bywyd

  • Bydd colledion, newidiadau mewn bywyd a chyfnodau pontio sy’n gysylltiedig â heneiddio yn dod i ni i gyd. Fodd bynnag, i rai, mae hyn yn gallu arwain at arwahanrwydd, colli annibyniaeth, unigrwydd a gofid seicolegol, ac fe allai gyfrannu at fwy o ddefnydd o alcohol yn nes ymlaen mewn bywyd
  • Mae bod ar wahân yn golygu cael llai o gyswllt cymdeithasol. Felly, pan geir problemau gydag alcohol, mae pobl yn llai tebygol o sylwi arnynt
  • Wrth i ni fynd yn hŷn, rydym yn fwy tebygol o yfed bob dydd ac ar ein pen ein hunain yn ein cartref.

Rhwystrau sy’n atal pobl rhag ceisio help

  • Efallai y bydd y rhai y maent wedi bod yn cael problemau yfed ers nifer o flynyddoedd ac y mae ganddynt nifer fawr o anghenion cymhleth, wedi cael profiadau aflwyddiannus o gael triniaeth yn flaenorol, ac efallai y byddant yn amharod i roi cynnig arno eto.
  • Mae rhwystrau megis llai o symudedd a diffyg trafnidiaeth yn gallu golygu bod rhai pobl yn ei chael hi’n anodd manteisio ar wasanaethau
  • Mae agweddau oedraniaethol a rhagfarnllyd yn golygu na fydd rhai gweithwyr rheng flaen a gweithwyr proffesiynol yn sylwi ar broblemau alcohol ymhlith pobl dros 50 oed, neu efallai na fyddant yn cymryd camau pan fyddant yn sylwi ar broblemau o’r fath.
  • Nid oedd 74% o’r bobl a arolygwyd gan Yfed yn Gall, Heneiddio’n Dda yn gallu nodi’r canllawiau yfed a argymhellir ac nid oedd dros hanner ohonynt yn gallu cyfrifo unedau alcohol. Felly, efallai na fydd rhai pobl hyd yn oed yn ymwybodol o’r ffaith bod eu harferion yfed yn peri niwed iddynt.

Yr hyn y mae’n bwysig ei gofio yw, er bod oedolion hŷn yn llai tebygol o fanteisio ar help a chymorth ar gyfer eu defnydd o alcohol, eu bod, fodd bynnag, yn fwy tebygol o wneud newid cadarnhaol na phobl iau pan fyddant yn gwneud hynny